تاریخچه سلماس
ناگفته های سلماس
قدمت سلماس به زمان مادها می رسد و در زمان هخامنشیان « زاروند » نام داشته است. سلماس یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی مرکزی استان واقع شده است. اساس اقتصاد این شهرستان بر کشاورزی و دام داری استوار است. دریاچه ارومیه، گردنه قوشچی و چشمه های آب گرم از جاذبه های طبیعی شهرستان سلماس به شمار می روند. اماکن و بناهای تاریخی از جمله کلیسای سنت جرج، قلعه گؤور چین قلعه، سد ها و دخمه های قدیمی زیادی در این شهرستان وجود دارند که از آثار تاریخی شهرستان سلماس بوده و گردشگران را به سوی خود جذب می کنند.
مکان های دیدنی و تاریخی
دریاچه ارومیه، گردنه قوشچی و چشمه های آب گرم از جاذبه های طبیعی
شهرستان سلماس به شمار می آیند. اماکن و بناهای تاریخی از جمله کلیسای سنت
جرج، قلعه گؤور چین قلعه، سد ها و دخمه های قدیمی زیادی نیز در این شهرستان
وجود دارند که از آثار تاریخی شهرستان سلماس به شمار می آیند.
صنایع و معادن
صنایع شهرستان سلماس محدود به صنایع دستی و صنایع کوچک کارگاهی است.
این منطقه در مسیر توسعه قرار دارد و هنوز صنعت بزرگ و قابل توجهی در آن
دیده نمی شود.
کشاورزی و دام داری
شهرستان سلماس دارای اقتصاد کشاورزی و دام داری است و عمده ی
محصولات آن شامل: انواع محصولات کشاورزی، فرآورده های دامی و خشک بار است.
به علت پرورش زنبور عسل، صادرات عسل این شهرستان دارای اهمیت زیادی است.
محصولات کشاورزی این منطقه را گندم و جو، چغندرقند، توتون ، نخود و لوبیا،
تخم کدو، خربزه، سیب زمینی، هندوانه، زردآلو، و گردو تشکیل می دهد.
کوهستانی بودن منطقه سبب وجود مراتع نسبتا خوب در منطقه شده و انواع دام و
فرآورده های دامی از جمله روغن، کره و پنیر و... از محصولات صادراتی
شهرستات سلماس به شمار می آیند. هم چنین پرورش زنبور عسل و تهیه عسل از
اشتغالات مردم است.
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
با توجه به حفاری های به عمل آمده از تپه تبان قدمت سلماس به زمان
مادها می رسد و در زمان هخامنشیان «زاروند» نام داشته است. سلماس در دوره ی
اشکانیان و ساسانیان جزو ایالت پرسرمینا بوده که گاه به آتورپاتکان و
زمانی به ارمنستان وابسته بوده است. این شهر در دوره اشکانیان یکی از ایالت
های حایل بین ایران و روم بود و شاهان اشکانی اهمیت زیادی به مطیع بودن
تمام ارمنستان به ایران داده بر سر این ایالت بارها با رومیان جنگندید. پس
از شکست خسرو اشکانی، زاروند به ضمیمه متصرفات ساسانیان درآمد. از این
سلسله تخت سنگی در کوه پیرچاوش بر سر راه ارومیه به سلماس، به یادگار باقی
مانده که بر آن شکل دو نفر سوار بر اسب حکاکی شده است. وجود کلیسا و
گورستان های متروکه مسیحی و سکونت فعلی ارامنه در بعضی روستاهای پیرامون
این شهر، همه گواه بر سکونت ارامنه از روزگاران کهن در این منطقه است. در
روزگار مغول وجود دژهای استوار و نزدیکی سلماس به دریاچه ارومیه که خود
مانعی طبیعی محسوب می شد، مورد توجه بود. در دوره ی ایلخانان، به دستور
هلاکوخان، برای نگه داری گنجینه هایی که بر اثر غارت شهرها از جمله بغداد
به دست آورده بود، عمارتی مستحکم در نزدیکی سلماس ساخته شد. در این روزگار،
آذربایجان و از جمله سلماس از آبادانی برخوردار بوده است.
چنان که از
شواهد تاریخی و جغرافیایی بر می آید، این منطقه در گذشته دارای بافتی
روستایی بوده، اما به دلیل مرکزیت ارتباطی – تجاری، گسترش مبادلات
بازرگانی، بازارهای هفتگی و جذب خدمات به صورت شهر درآمده است. در سال 1309
شهر در اثر زلزله ای کاملا ویران شد. از این رو مردم، شهر دیگری را با
معیارهای جدید شهرسازی در کنار بقایای شهر ویران سلماس ساختند.
مشخصات جغرافیایی
سلماس یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی
مرکزی استان واقع شده است. مرکز شهرستان سلماس در 44 درجه و 46 دقیقه
درازای خاوری و 38 درجه و 11 دقیقه پهنای شمالی و در ارتفاع 1350 متری از
سطح دریا قرار گرفته است. سلماس از شمال به خوی، از جنوب به ارومیه، از
خاور به دریاچه ارومیه و از باختر به مرز ایران و ترکیه منتهی می شود. این
شهرستان در 80 کیلومتری شمال ارومیه در مسیر راه های اصلی ارومیه – خوی و
خوی – ارومیه – تبریز قرار گرفته است. شهر سلماس در منطقه ای دشتی واقع شده
و رود زوادچای از 3 کیلومتری جنوب شهر عبور می کند و آب و هوای آن در قسمت
های مرزی و کوهستانی سردسیر و در سایر نقاط معتدل و خشک است. مسیرهای
دسترسی به این منطقه عبارت اند از:
- مسیر سلماس – خوی به سوی شمال خاوری به درازای 46 کیلومتر. - مسیر سلماس – تبریز به درازای 168 کیلومتر.
- مسیر سلماس- ارومیه به سوی جنوب به درازای 80 کیلومتر.
- مسیر فرعی سلماس – تازه شهر به سوی جنوب باختری به درازای 12 کیلومتر.
جاذبههای گردشگری
مهمترین جاذبههای گردشگری شهرستان سلماس؛
- ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
- امامزاده کهنه شهر
- آبشار خورخورا
- کلیساهای هفتوان
- خسروا
- قلعه چهریق
- قلعه قارنییاریق
- دره زولا چای
- تالاب چیچک
- تالاب آق زیارت
- دره تمر
- آب گرم ایسیسو
- سنگ نگاره خانتختی
- تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
- قلعه کوراوغلو هدر
- تپه مغانجوق
